تأثیر اقتدار علمی بر اقتدار ملی

اقتدار علمی به قابلیت کشور برای قبولاندن برتری علمی خود بر دیگر کشورها گفته می شود. بگونه ای که آنان بدون اینکه اجباری در کار باشد، این برتری را پذیرفته و به آن گردن نهند. از این دیدگاه قدرت علمی یکی از عناصر قدرت ملی و و سیله ای در اختیار دولتمردان برای پشتیبانی ار اهداف و سیاستهای ملی است. باتوجه به اهمیت اقتدار علمی شناسایی شاخص های آن ضرورتی است انکارناپذیر. لذا در این نشست شاخصهای زیر برای اقتدار علمی بررسی شد: نیروی انسانی، هزینه های تحقیق و توسعه،‌ تعداد مقالات، اختراعات ثبت شده، ظرفیت نوآوری،‌ دکترین، آموزش، زیرساخت های علمی، ارتباط علمی با دیگر مراکز علمی خارجی. در کنار آن رتبه جهانی ایران در هریک از این شاخصها نشان داده شد. به نظر می رسد برای نیل به اقتدار علمی کشور و جبران عقب ماندگی های فعلی آهنگ رشد علم در ایران بایستی از حالت خطی خارج و یک آهنگ غیرخطی باشد . شایان ذکر است که مقایسه زیرساخت های علمی ایران با زیرساخت های کشورهای منطقه نشان داد که ترکیه مهم ترین رقیب ایران برای دستیابی به اقتدار علمی در منطقه است.  

همچنین در این نشست بر این مسأله تأکید شد که هویت تاریخی – اسلامی ایران و تجربه گران بهای صدرنشینی علمی در اعصار گذشته بایستی مبنای خودآگاهی امروزه جامعه قرار گیرد. در این راستا بایستی توجه داشت که هدف توسعه علمی و کسب اقتدار علمی،‌ بر دیگر اهداف سند چشم انداز تقدم داشته و تحقق سایر اهداف منوط به محقق شدن آن می باشد. این هدف قابل حصول بوده و با برنامه ریزی مناسب و پاسخ به الزامات زیر دست یافتنی است:

الف) الزامات روانشناختی شامل:

1. ایجاد خودباوری و مبارزه با خودباختگی در علم، و اندیشه؛

2. تغییر نگاه به فعالیت های علمی، متناسب با باورهای عمیق دینی.

ب) الزامات سیاسی و فرهنگی شامل:

1. لزوم برنامه ریزی کارآمد بر روی سرمایه های انسانی؛

2. لزوم توجه جدی به تولید علم و جنبش نرم افزاری و طراحی سازوکارهای عملی برای آن؛

ج) الزامات روش شناسی شامل:

1. هدف مندی در اخذ و اقتباس علم و فنآوری تمدن غرب و تلاش برای بومی سازی آن به ویزه در حوزه علوم انسانی؛

2. ایجاد بسترهای لازم جهت دسترسی به اطلاعات کافی و کارآمد و توجه به تحقیقات مسأله محور؛

3. توجه به قدرت نقادی علمی و ایجاد بسترهای پزوهش فراکیر در کشور. 

سوتیتر

ـ شاخص سازی علم و فنآوری

ـ برتری جایگاه علمی در منطقه

ـ اولویت علم و فنآوری در سند چشم انداز 1404

ـ ضرورت جنبش نرم افزاری برای رسیدن به اقتدار ملی؛

واژگان کلیدی:اقتدار علمی، اقتدار ملی،‌ سند چشم انداز،‌ علم سنجی، بومی سازی علمی،