گزارش همایش تخصصی نیم روزه "میز تربیت وآموزش" با عنوان"سازو کارهای مهارت محوری آموزشی در کارکنان نیروهای مسلح

توجه: 
درج نقطه نظرات رسانه های خارجی و داخلی بیانگر نظرات یا رویکردهای مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی نمی باشد

گزارش همایش تخصصی نیم روزه "میز تربیت وآموزش" با عنوان"سازو کارهای مهارت محوری آموزشی در کارکنان نیروهای مسلح

همایش تخصصی "ساز و کارهای مهارت محوری تربیت و آموزش در نیروهای مسلح" به عنوان دومین همایش تخصصی "میز تربیت و آموزش گروه مدیریت راهبردی و منابع انسانی" مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی در روز پنج شنبه 28/2/96 با میزبانی دانشگاه فرماندهی و ستاد (جنگ) آجا در محل سالن اجتماعات با حضور سخنرانان زیر برگزار گردید:

  1. امیر سرتیپ دکتر محمد حسن باقری معاون آموزش و پژوهش ستاد کل نیروهای مسلح
  2. سردار سرتیپ 2 پاسدار دکتر لطفعلی بختیاری فرمانده دانشگاه امین نیروی انتظامی
  3. امیر سرتیپ دوم دکتر حسین ولیوند زمانی فرمانده دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا

1* در ابتدا آقای دکتر سید ضیاءالدین قاضی زاده، رئیس گروه مدیریت راهبردی و منابع انسانی مرکز تحقیقات راهبردی و دبیر همایش ضمن عرض خیر مقدم و اعلام برنامه همایش، گزارشی از فعالیت‏های میزهای مرکز و گروه و به‏ویژه "میز تربیت و آموزش" که متولی برگزاری این همایش است، ارایه فرمودند. ایشان اعلام داشتند که این همایش دومین همایش تخصصی است که میز مزبور برگزار می‏نماید و اولین همایش تخصصی در تاریخ پنجشنبه 5/12/95 با عنوان "مهارت محوری آموزش در کارکنان نیروهای مسلح" در محل سالن اجتماعات مرکز برگزار شده است.

وی اعلام داشت که به غیر از این همایش تخصصی، قرار است میز تربیت و آموزش دو همایش تخصصی دیگر نیز در این زمینه برگزار و سپس همایش سراسری مقرر است که در نیمه دوم سال جاری یا نیمه اول سال 1397 با انجام فراخوان مقاله در سالن اجتماعات داعا برگزار نماید که به زودی متن اهداف و محورهای آن در میز بررسی و سپس کمیته علمی همایش تشکیل و در مورد آنها تصمیم‏گیری نهایی شده و کار اطلاع رسانی همایش آغاز خواهد گردید.

در ادامه ایشان اعلام داشتند که میز تربیت و آموزش از همه صاحب‏نظران واندیشمندان به‏ویژه فرماندهان و مدیران حوزه آموزش و تربیت دعوت می‏نماید که در این همایش‏ها با میز و گروه همکاری لازم را مبذول دارند تا موضوع‏های مفید و مناسبی در این همایش‏ها عرضه گردند. ایشان یکی از اهداف اصلی این همایش را گفتمان سازی و ارائه راهبردهای علمی و عملی در جهت ارتقای وضعیت آموزش کارکنان نیروهای مسلح بیان نمودند.

در خاتمه گزارش، از کلیه کسانی که در برگزاری این همایش با گروه مدیریت راهبردی و منابع انسانی مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی به‏ویژه امیر سرتیپ دکتر باقری معاون محترم آموزش و پژوهش ستاد کل نیروهای مسلح و دبیر میز سرهنگ دکتر حبابی و فرمانده محترم دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا امیر دکترولیوند و معاون پژوهش این دانشگاه امیر سرتیپ2 دکتر کریمی و سردار سرتیپ دوم پاسدار لطفعلی بختیاری و سایر همکارانی که در این مهم، دبیر همایش را یاری نمودند، تشکر و قدردانی نمودند.

2* سخنرانان همایش امیر سرتیپ دکتر محمد حسن باقری، معاون آموزش و پژوهش ستاد کل نیروهای مسلح سخنرانی خود را با موضوع« آموزش مهارت محوری در بهره‌وری نیروهای مسلح» ارائه نمودند:

ایشان در ابتدا متذکر شدند که در دوران دفاع مقدس همه عملیات‏ها با غرش توپخانه‏ها آغاز می‏شد و با پشتیبانی حجم انبوهی از آتش، نیروهای پیاده حرکت می‏کردند ولی امروز دیگر آن روش‏ها کار آمد نیست و از گلوله‏های هوشمند و ترکیب فناوری و مهارت، رزمندگان پشتیبانی می‏شوند تا با حداقل امکانات و منابع، حداکثر بهره‏وری را داشته باشند.

امروزه با وجود پیشرفت‌های شگرف در عرصه علم و فناوری، اما سرمایه کلیدی همه سازمان‏ها از جمله نیروهای مسلح همچنان منابع انسانی است بنابر این برای بهره گیری از این منابع عظیم بایستی در ابعاد مختلف علمی، تخصصی و مهارت، آموزش‌های لازم را طی کنند. برای پیروزی در صحنه نبرد لازم است با ترکیب فناوری و ارتقای مهارت محوری بتوانیم اثر بخشی و کارآیی کارکنان را بالا ببریم و در شرایط کنونی آنچه که مورد مطالبه فرماندهان و مدیران از آموزش است تغییرات اساسی در فرآیند فعلی آموزش است بنابراین با توجه به محدودیت منابع یکی از راهکارهای پرکردن شکاف بین نیاز نامحدود و منابع محدود این است که از بهره‏وری بهره گرفت. بررسی اینکه چگونه سرمایه انسانی حفظ شود و از توان آن به خوبی استفاده شود، موضوع مهمی است. ضعف آموزش و مهارت و خطای انسانی همیشه در سازمان‏ها بوده و با ارتقای آموزش می‏توان این ضعف‌ها را جبران نمود.

نظام آموزشی فعلی نیروهای مسلح باید ارتقاء یابد تا بتواند مطالبات فرماندهان را پاسخگو باشند. ما در معاونت آموزش و پژوهش ستاد کل نیروهای مسلح و در میز تربیت و آموزش مرکز تحقیقات راهبردی به دنبال این هستیم تا مطالبات فرماندهان محترم نیروهای مسلح از آموزش را شناسایی و راهکارهای ارتقای آنرا طراحی و مهیا نماییم.

سوال‏های مهمی که در این رابطه مطرح است عبارتند از:

  1. چگونه می‏توان با ارتقای بهره‏وری هزینه‏های سازمان را کاهش داد؟
  2. چگونه می‏توانیم میزان تحقق برنامه‏های پیش‏بینی شده را به حداکثر برسانیم؟(اثربخشی)
  3. چگونه می‏توانیم نتایج مورد انتظار از عملکرد سازمان را با همین منابع موجود محقق سازیم؟(کارایی)
  4. آیا نظام فعلی آموزش در سازمان‏های نیروهای مسلح قابلیت لازم را برای برعهده گرفتن مشاغل در کارکنان ایجاد می‏کند؟
  5. آیا زیرساخت‏های لازم در سازمان‏های آموزشی برای کسب مهارت عملی کارکنان وجود دارد؟

دیروز شورای عالی آموزش نیروهای مسلح به ریاست امیر موسوی جانشین محترم ستاد کل نیروهای مسلح برگزار شد و بر اجرای آموزش‏های مهارت محور تاکید شد.

وی تاکید نمود که صرف دانستن نمی‏تواند منجر به توانستن شود و توانستن همان مهارت انجام دانش ماست. ایشان بهره‏وری را درست انجام دادن کار و جمع اثربخشی و کارایی دانستند و تاکید نمودند که انجام کار درست نیاز به مهارت مدیریتی دارد و درست انجام دادن کار نیاز به مهارت دارد.

وی بهره‏وری را نگرش فرهنگی دانسته که در آن انسان‏ها فعالیت‏های خود را هوشمندانه و خردمندانه انجام می‏دهند تا بهترین نتیجه را جهت دست‏یابی به اهداف سازمان به‏دست آورند.مهارت از دیدگاه ایشان توانایی مستمر برای مستقل انجام‏دادن کارهاست. فعالیت‏هایی که در سازمان‏ها انجام می‌شوند باید هم کارایی و هم اثر بخشی داشته باشند تا دارای بهره‏وری باشند.

ایشان در پاسخ به سوال: مهارت‏های آموزشی چگونه به بهره‏وری منجر می‌شود ؟اعلام نمودند که آموزش مهارت محور باید هم دانستن و هم توانستن را همراه داشته باشد تا بهره‏وری را محقق نماید.

وی پیش شرط ورود به سرمایه انسانی در نظام آموزشی مهارت محور را طی دوره تربیت رزم آوری در نیروهای مسلح دانسته و رسیدن به ویژگی‏های مورد انتظار از نیروهای مسلح ج.ا.ا را ایمان، اعتقاد و انگیزش معرفی نمودند.

در ادامه ایشان الگوی پیشنهادی خود برای آموزش مهارت محور متناسب با صحنه عملیات را مطرح نمود که در آن مهارت‏های تخصص و مهارت‏های عمومی نقش اصلی را داشته و هرکدام از این مهارت‏ها به روش‏ها و عوامل مختلفی مربوط هستند. مهارت‏های تخصصی شامل دانش، تمرین، تجربه میدانی، آمادگی جسمانی، تکرار و استمرار تمرین و به‏کاربستن واصلاح است.

وی در پایان تاکید نمود در مراکز آموزشی نیروهای مسلح باید در کنار آموزش‏های نظری، آموزش‌های عملی هم ارایه گردد.

3* سردار سرتیپ دوم پاسدار لطفعلی بختیاری رئیس دانشگاه علوم انتظامی امین دومین سخنران این همایش بودند که تجربه‏ای از مهارت محوری دانشگاه را ارایه دادند.

ایشان اعلام داشتند که با یک نگاه سیستمی امر تحول در دانشگاه علوم انتظامی امین در حال اجراست و دانشجویان و اعضای هیات علمی و مدیران و کارکنان و فرماندهان آن درحال پیاده سازی این امر تحولی در دانشگاه هستند. چرا که بر اساس سیاست‌های ابلاغی بایستی 70 درصد از آموزش‌ها، آموزش مهارت محوری و 30 درصد آموزش نظری است.

ایشان در خصوص ضرورت تغییر به رویکرد مهارت محوری اشاره و اعلام داشتند تلاش دانشگاه ورود به عرصه دانشگاه‏های نسل سوم و چهارم است. و از طریق تقاضای ذینفعان دانشگاه (یگان‏های ناجا) ما به سمت تحول و تغییر در رویکردهای مهارت محوری حرکت نموده‌ایم.چراکه خروجی‏های این دانشگاه باید به‌گونه‌ای باشد که نیاز یگان‏های ناجا را برآورده نماید.

آیا امکان توسعه آموزش‌های مهارتی در دانشگاه‌ها وجود دارد؟این سوالی بود که سخنران مطرح نمود و اعلام داشت که در کنار 135 واحد آموزش‏های نظامی، توسعه مهارت در دانشگاه امین باید انجام شود. این دانشگاه با سه جهت‏گیری در این رابطه مواجه بوده است:

  1.  دامنه مهارت‏ها به مهارت‏های کلیدی و اصلی تبدیل شود و تنوع و تعداد مهارت‏ها باید کاهش یابد.
  2.  محدود کردن مشاغل خاص در دوران دانشجویی.
  3. الزامات آموزش‌های مهارتی.

ایشان مهم‏ترین الزامات آموزش‏های مهارتی را مربی، استادکار، فضای آموزشی، تجهیزات، برنامه‏های اجرایی، انتخاب روش مناسب و همکاری رده‏های به‏کارگیرنده دانشجو معرفی کردند. وی تاکید نمود که آموزش‏های مهارتی بدون تعامل با رده به‌کارگیرنده امکان پذیر نیست. وی انواع مهارت را عمومی و تخصصی دانسته و 14 روش تدریس را معرفی نمودند که شامل کنفرانس، حل مسئله، پروژه‏ای، سخنرانی، پرسش و پاسخ، گردش علمی، ایفای نقش، کارگاهی استاد و شاگردی، مربیگری و نمایشی و....می‌گردد.

وی اعلام داشت که ترکیب 2 روش مربیگری و استاد شاگردی را برای دانشگاه امین انتخاب کرده‏اند.

طرح توسعه مهارت‏ها و آموزش‏های علمی دانشجویان و دانش آموختگان در بدو خدمت در دستور کار این دانشگاه قرار داشته واز طریق نیازسنجی و امکان سنجی با تشکیل کارگروهی در دانشگاه انجام شده و در حال انجام است.

در مورد مهارت‏های کلیدی عمومی نیز یک فهرست 15 گانه تهیه و مهارت در به‌کارگیری سلاح‏های سازمانی، انفرادی، اجتماعی و یا اتوماسیون اداری، مهارت آیین نگارش، مهارت امدادگری یا مهارت اطفاء حریق در دستور کار دانشگاه قرار گرفت.

در بخش مهارت‏های تخصصی هم رشته‏های مرزی، دریابانی و راهوری و ... در دستور کار دانشگاه قرار دارد و 7الی8 مهارت لازم برای پلیس‏های مربوط به این دانشجویان آموزش داده می‏شود.

با همکاری یگان‏های ناجا مهارت‏های کلیدی به تناسب هر پلیس شناسایی و برشماری و تعیین گردیدند و در دستور کار دانشگاه قرار گرفته است.

در این راستا دروس هر رشته تعیین و مولفه‌ها و شاخص‌های مهارتی تبیین گردیدند.در نهایت سه فصل دروس تعیین و تعریف گردیدند و سپس الزامات لازم ازجمله کارگاه‏ها و فضاهای مورد نیاز تا تعیین حق‏الزحمه استادان و مربیان بازنگری و تعیین و درگام بعدی طراحی طرح درس ، دروس نظری و عملی در دستور کار روزانه و ترمی بود که مورد اقدام قرار گرفت.

وی در پایان اعلام داشت که مهارت‏های فرماندهی و مدیریت در دانشکده‏های تخصصی دانشگاه در دستور کار دانشگاه قرار دارد تا ذینفعان دانشگاه بتوانند از دانش آموختگان با مهارت‏های عمومی و تخصصی مناسبی برخوردار باشند.

4*امیر سرتیپ دوم دکتر حسین ولی‏وند زمانی فرمانده محترم دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش ج.ا.ا ، سومین سخنران این همایش با موضوع توانمندی سازی اساتید و مربیان با رویکرد مهارت محوری بودند.

ایشان بحث خود را با بیان مثالی از چگونگی بهره‏گیری از فرصت‏ها توسط افراد در موقعیت‏های اجتماعی و اقتصادی آغاز و اشاره نمودند که اگر انگیزه، عشق و علاقه به کار در افراد نباشد خروجی آن‏ها بسیار کم و محدود خواهد بود.

وی انتظاراتی که فرماندهی کل قوا از نیروهای مسلح در حوزه آموزش را دارند استخراج و بیان نمودند که مهم‌ترین آنها افزایش سطح و کیفیت آموزش و عمل به آنها، مورد تاکید معظم له بوده و باید مورد توجه ویژه دست اندرکاران قرار گیرد.

وی به نقش دانشگاه‏های آجا در ارتقای آموزش اشاره نمودند و بر فعالیت‏های پژوهشی تاکید و اعلام داشتند که دانشگاه‏های نیروهای مسلح در کشورهای توسعه یافته بر پژوهش و کارهای تحقیقاتی است و ما نیز باید در این راستا حرکت کنیم.

آموزش مهارت محوری باید در دستور کار دانشگاه‏های نیروهای مسلح باشد. وی تاکید داشتند که آموزش باید همراه با پرورش معنویت باشد و انتظار مقام معظم رهبری از دانشگاه‏های نیروهای مسلحرا ارتقای معنویت دانستند.

وی به مفهوم توانمند سازی اشاره و تاکید داشتند که در این فرآیند باید کارکنان به خوبی وظایف خود را درک کنند، پیش از آنکه به آنها بگوییم چه کاری انجام دهند.

توانمند سازی استادان و مربیان در ارایه آموزش‏های مهارت محور امری ضروری و الزامی است.صلاحیت و توانایی حرفه‏ای، صلاحیت شخصی، صلاحیت و توانای فنی باید در دستور کار توانمند سازی استادان و مربیان دانشگاه‏ها قرارگیرد.

ایشان به الگوهای مختلف توانمند سازی استادان و مربیان در ارایه آموزش‏های مهارت محور اشاره و برخی از آن‏ها را معرفی و براساس آن‏ها الگوی بررسی مورد قبول خود را معرفی کردند.

روش‏های توانمند سازی استادان می‏تواند به شکل کارگاه‏های آموزشی حضوری و مجازی انجام شود. الگو برداری مطلوب از طریق مشاهده بهترین عملکرد هم روش دیگری در این رابطه است، دوره‏های کوتاه مدت و خودآموزی و یادگیری از همتایان، آموزش مجازی و از راه دور از جمله روش‏های دیگر برای ارتقای توان استادان است.

وی نظارت بر عملکرد استادان را ضروری و تشکیل انجمن استادان و ایجاد ارتباط و همکاری بین دانشگاه با سایر دانشگاه‏های نظامی داخل و خارج از کشور و سنجش عملکرد استادان و مربیان توسط دانشجویان را ضروری دانستند.

یادگیری مبتنی‏بر پروژه و مطالب موردی، مشارکت دادن استادان در نقش‏های جدید مانند فرصت‏های مطالعاتی را بسیار مطلوب و اثر بخش دانستند.

ایشان به برخی از فنون ارایه روش‏های مورد استفاده در آموزش مهارت محور نیز اشاره‏ای داشتند، مانند مدل سازی، شبیه سازی، مهندسی معکوس، روش پنل(میزگرد)، بارش افکار، و طوفان مغزی، تاکید بر بهره‏گیری از فناوری‏های الکترونیکی و همچنین آموزش عملی در محیط و میدان از سوی ایشان انجام شد.

وی به عناصر اصلی در الگوی توانمندسازی استادان و مربیان اشاره و معرفی نمودند. ایشان به فرصت‏ها و تهدیدات در محیط و محیط شناسی و در مورد هریک توضیحاتی ارایه نمودند.

وی در مورد تشکیل شرکت‏های دانش بنیان در دانشگاه‏های نیروهای مسلح سوالی رامطرح فرمودند.

وی دیپلماسی دفاعی در تبادل مهارت‏ها با دانشگاه‏های خارج با درنظر گرفتن ملاحظات مربوطه را ضروری دانست.

وی مجموعه فرصت‏ها و تهدیدات در این حوزه را استخراج و در مجموع 22 تهدید را معرفی نمودند، در ادامه ایشان قوت‏های موجود در محیط دانشگاه‏های نیروهای مسلح را شامل 13مورد و ضعف‏ها را شامل21 مورد معرفی کردند.

در جمع بندی و نتیجه گیری، ایشان به 7 نظام برای توانمند سازی استادان و مربیان اشاره داشتند تا با کمک آن بتوان استادان را توانمند نمود.

  1. نظام پشتیبانی کننده اقتصادی و فرهنگی به‏کارگیری
  2. نظام پشتیبانی کننده مدیریت و پژوهش
  3. نظام پشتیبانی کننده برنامه ریزی آموزشی و درسی
  4. نظام فناوری‏های آموزشی
  5. نظام امکانات در زیرساخت‏های مالی
  6. نظام ساختار تشکیلات و رفتار
  7. نظام روابط با اجتماع و یگان‏ها و مراکز آموزشی

5*در بخش دوم همایش، میز گردی با حضور 3 سخنرانو آقای دکتر قاضی زاده دبیر همایش برگزار گردید و طی آن به تعدادی از سوال‏های حاضرین که به‏صورت مکتوب و شفاهی مطرح گردید، پاسخ داده شد و در پایان از سوی امیر دکتر باقری، معاون محترم آموزش و پژوهش ستاد کل نیروهای مسلح جمع بندی از مطالب همایش به عمل‏ آمد.

در خاتمه نیز از سوی دکتر قاضی زاده، دبیر همایش نیز اعلام گردید که در نیمه دوم امسال یا اوایل سال 97 قرار است همایش سراسری در حوزه تربیت و آموزش برگزار شود، در کنار آن مرحله سوم و چهارم همایش تخصصی نیم روزه با میزبانی دانشگاه علوم انتظامی امین و سپاه به‌زودی برگزار خواهد گردید.

افزودن دیدگاه جدید

6 + 1 =
این سوال ساده ریاضی را حل کنید و نتیجه را وارد کنید. مثال: برای 4+8 عدد 12 را وارد کنید.