کالبدشکافی تمدید قانون ISA در نقض برجام

توجه: 
درج نقطه نظرات رسانه های خارجی و داخلی بیانگر نظرات یا رویکردهای مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی نمی باشد

کالبدشکافی تمدید قانون ISA در نقض برجام

ارائه کننده: گروه محیط پیرامونی و بین‌الملل

قانون ISA:

پس از مذاکرات چندین ساله برای حل مساله هسته‌ای ایران، کشورهای گروه 1+5 شامل آمریکا، فرانسه، انگلیس، روسیه، چین، آلمان از یکسو، و جمهوری اسلامی ایران از سوی دیگر در 23 تیر 1394 به توافق هسته‌ای دست یافتند که نتیجۀ آن برنامۀ جامع اقدام مشترک (برجام) و قطعنامه 2231 شورای امنیت شد. اما در مدت کمتر از یک سال از توافق برجام، نمایندگان مجلس آمریکا با 419 رأی موافق در مقابل یک رأی مخالف، قانون (ISA) را برای 10 سال دیگر تمدید کردند. پس از آن سنای آمریکا نیز با 199 رأی موافق و بدون مخالفت حتی یک سناتور، این قانون را تمدید کرد. این قانون بایستی در پایان سال 2016 میلادی منقضی می شد. این قانون پس از تصویب مجلس نمایندگان آمریکا و سنا، با امضای رئیس‌جمهور آمریکا به قانون مبدل می‌شود؛ معهذا رئیس جمهور می تواند با مستثنی کردن یا بلااثر کردن و یا وتوی آن جلوی اجرای قانون را بگیرد. امّا امضای رئیس جمهور آمریکا نشان دهنده این است که ایالات متحده اقدام به نقض برجام کرده است. با توجه به اجرایی شدن این قانون، جمهوری اسلامی ایران این اقدام را نقض فاحش برجام و قطعنامه 2231 شورای امنیت می داند. 

 ادله و مستندات حقوقی نقض برجام:

1- در بند «ح» مقدمه برجام بیان شده است که گروه 1+5 و ایران تعهد می کنند که برجام را با «حسن نیت و در فضایی سازنده، بر مبنای احترام متقابل» اجرا نمایند، و از هرگونه «اقدام مغایر با نص، روح و هدف برجام» خودداری نمایند. گروه 1+5 از «تحمیل الزامات مقرراتی و آئین نامهای تبعیض آمیز»، به جایگزینی تحریمها و اقدامات محدودیتسازی که مشمول این برجام می شوند، خودداری خواهند ورزید با توجه به عدم تلاش دولت آمریکا برای متقاعد کردن کنگره و مجلس سنا و رأی 100% از سوی سناتورها و نمایندگان به تمدید قانون ISA مؤید این موضوع است که آمریکا هیچگونه حسن نیتی درخصوص اجرای برجام انجام نداده و تصویب تحریم¬های جدید مغایر با نص، روح و اهداف برجام میباشد. از این رو، «اصل حسن نیت» و «اصل الزام به احترام متقابل» که از اصول بنیادین حقوقی هستند، نقض گردیده است.

2- براساس بند 23 برجام، هشت سال پس از روز توافق، یا در زمانی که آژانس به نتیجه گیری گسترده‌تر خود مبنی بر اینکه مواد هسته ای در ایران در فعالیتهای صلح آمیز باقی می ماند، هرکدام که زودتر باشد، ایالات متحده اقدام قانونی را برای لغو تحریم های مشخص شده در پیوست 2 انجام خواهد داد. لذا با توجه به اینکه قانون ISA برای 10 سال تمدید شده است و از طرفی یک سال هم از اجرای برجام گذشته است، بنابراین اگر این قانون برای 7 سال تمدید  شد مغایر با بند 23 برجام نبود، اما چون برای 10 سال تمدید شده (سه سال با برجام اختلاف دارد) صراحتاً نقض این بند از برجام محسوب می‌گردد.

3- منطبق با بند 26 برجام؛ «ایالات متحده با حسن نیت، نهایت تلاش خود را برای دوام برجام و پیشگیری از ایجاد تداخل در تحقق متمتع شدن ایران از نقض تحریم های مشخص شده در پیوست 2 به عمل خواهد آورد». دولت ایالات متحده، در چارچوب اختیارات قانونی رئیس جمهور و کنگره، از «بازگرداندن» (re-introducing) یا «تحمیل مجدد» (re-imposing) تحریم های مشخص شده در پیوست2 که اعمال آنها را وفق این برجام متوقف کرده است، خودداری می‏نماید. بنابراین، دراین بند صراحتاً قید شده که تحریم¬هایی که در پیوست 2 آمده نباید دوباره وضع شود و از طرفی آمریکا هیچگونه تلاشی و حسن نیتی برای دوام برجام بهعمل نیاورده است. اعمال تحریم¬های جدید مصداق عینی عدم تلاش و عدم حسن نیت آمریکا میباشد. بندهای 1-2-4 و 1-3-4 و 2-3-4 و 3-9-4ضمیمه2 برجام مرتبط با تحریم های مندرج در قانون ISA بوده و به صراحت گفته شده که تحریم¬ها نباید دوباره برگردد.

4- در بند 29 برجام ؛ «اتحادیه اروپایی و دولت های عضو و همچنین ایالات متحده، منطبق با قوانین خود، از هرگونه سیاستگذاری با هدف خاص تاثیرگذاری خصمانه و مستقیم بر عادیسازی تجارت و روابط اقتصادی با ایران، یا اخلال در اجرای موفقیت ‏آمیز این برجام خودداری خواهند کرد». آمریکا با تمدید قانون ISA اقدامات خصمانه، باعث ایجاد اخلال در اجرای برجام شده و روابط تجاری و اقتصادی با ایران را مخدوش نموده است. در بند 29 برجام نه حرف از تحریم و نه حرف از قانونگذاری است، بلکه حرف از سیاستگذاری است. لذا اگر دولت آمریکا سیاستی در پیش بگیرد که در بهبود روابط ایران با خارج اختلال ایجاد کند، نقض برجام محسوب می‌شود.

5- در بند 4 قطعنامه 2231 شورای امنیت از تلاشهای دیپلماتیک چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، انگلیس، آمریکا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و ایران برای رسیدن به راه حلی جامع، درازمدت و صحیح برای مسئله هسته ای ایران استقبال می کند. که در این خصوص آمریکا هیچگونه تلاشی انجام نداده بلکه با بزرگنمایی تهدیدات برخی کشورها مانند کره شمالی درصدد است تا با تمدید قوانین تحریمی از جمله قانون ISA یا در دستور کار قراردادن بحث اصلاح و بازبینی در برجام فشار را بر جمهوری اسلامی ایران افزایش دهد که اینگونه رفتارها کاملاً با مفاد قطعنامه 2231 شورای امنیت در تعارض آشکار است.

6- در بند 6 قطعنامه 2231 بیان شده: بیانیه 14 ژوئیه 2015 چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، انگلیس، آمریکا و اتحادیه اروپا را با هدف ارتقای شفافیت و ایجاد جوی سازنده برای اجرای کامل برجام خاطر نشان می کند. رفتارهای ارکان دولت ایالات متحده در طول یکسال که از اجرای برجام می گذرد نشان  میدهد این بند کاملاً نقض شده و آمریکا با وضع قانون ویزا و تمدید قانون ISA برای مدت 10 سال هیچگونه تلاشی برای شفافیت و ایجاد جوی سازنده برای اجرای برجام انجام نداده است.

7- بند 13 قطعنامه 2231 تأکید میکند «برجام باید به ارتقاء و تسهیل کردن توسعه تماس ها و روابط عادی اقتصادی و تجاری و همکاری با ایران منجر شود». رویکردهای اخیر آمریکا نشان می دهد آمریکا نه تنها هیچگونه تلاشی برای ارتقاء و تسهیل کردن توسعه تماس ها و روابط عادی اقتصادی و تجاری و همکاری با ایران انجام نداده، بلکه بالعکس در راستای دسترسی ج.ا.ایران به منابع مالی و تعاملات بانکی خود اخلال ایجاد کرده است.

8- در بخش ششم قانون ISA تصریح شده است که تحدید دامنه شمول و یا تعلیق قانون از اختیارات رئیس‌جمهور ایالات متحده می باشد. در نتیجه، شخص وی مسئول اجرای آن و یا مستثنی کردن می‌باشد. بنابراین از آنجا که رئیس جمهور آمریکا می دانست که اگر قانون  ISAرا امضاء نماید، قطعاً برجام را نقض کرده است، لذا از وتوی آن خوداری نمود.

افزودن دیدگاه جدید

13 + 7 =
این سوال ساده ریاضی را حل کنید و نتیجه را وارد کنید. مثال: برای 4+8 عدد 12 را وارد کنید.