گزارش نشست گروه امنیت دی ماه95

الگوی مدیریت ناآرامی­های اجتماعی در ج.ا.ایران

تهديدات عليه نظام جمهوري اسلامي را می توان در 3 طيف قرار داد:

1- تهدیدهای سخت: شامل تهاجم خارجي و جنگ سرزميني (جنگ نامنظم و...)، تروریسم و ...

2- تهدیدهای نيمه‌سخت: اقدامات مخل امنيت ـ اغتشاشات غيرمسلحانه

3- تهدیدهای نرم: تهديدهای فرهنگي، سايبري، شبكه‌هاي اجتماعي و ...

در یک تقسیم­بندی دیگر، تهدیدات در حوزه مسائل امنیتی را می توان در سه دسته زیر خلاصه نمود:

1. فرهنگی: ترویج اباحی گری، ترویج سبک زندگی غربی و ...

2. اقتصادی: ترویج اشرافی گری، شکاف طبقاتی، مفاسد کلان و ...

3. سیاسی: تجزیه طلبی، دو قطبی سازی، مشروعیت زدایی و ...

موضوعات امنیتی در سه سطح؛ عادی/آسیب، حساس/چالش و تهدید/بحران تعریف می شوند.

عوامل مؤثر در بروز اغتشاشات شهری را می‌توان در سه مفهوم مورد اشاره قرار داد:

1- جمعيت (پياده نظام): ويژگي‌هاي جامعه شناختي و مردم شناختي جمعيت بسیار حائز اهمیت می باشد. به ویژه در ناآرامی های اجتماعی طبیعی است، طیف زیادی از جامعه با توجه به رویکردهای جنگ نرم دشمن دچار تردید، تغییر باور و تغیر رفتار شده باشند.

2- جغرافيا: دراین زمینه به ویژه پراکندگی گروه های اغتشاش گر در سطح شهر، تجمع یکباره در یک نقطه و جابجایی به نقطه دیگر، اطلاع رسانی سریع مبتنی بر شبکه های اجتماعی در مورد محل تجمع و ... از نکات مهم درباره جغرافیای شکل گیری اغتشاش است.

3- رهبران: برای شکل گیری نا آرامی اجتماعی لازم است رهبرانی این حرکت را ساماندهی و جامعه را تهییج نمایند. در این زمینه موج سواري سياسيون داخل نظام که با هدف کسب قدرت به استحاله نظام فکر می‌کنند، بسیار حائز اهمیت است. در یک سطح دیگر حضور تیم اطلاعاتی دشمن برای برنامه ریزی اعتراضات، تهیه خوراک عملیات روانی، مدیریت صحنه بین المللی و در پائین ترین سطح، مدیریت خیابانی اغتشاش بسیار حائز اهمیت می باشد.

ویژگی بحرانهای امنیتی را می توان در گزاره های ذیل معرفی نمود:

  1. بالا بودن ضرورت تصميم گيری واکنش سریع؛
  2. تصميم گيری تحت شرايط سخت و زمان محدود؛
  3. فقدان اطلاعات کافی؛
  4. لزوم سرعت در پاسخگويی؛
  5. افزايش تنش بين عوامل درگير بحران؛
  6. کاهش کنترل بر رخدادها؛
  7. نياز به بکارگيری منابع فوق العاده؛

]در این خصوص در گروه امنیت مرکز تحقیقات یک نمای راهبردی تهیه شده که می‌تواند در اختیار سازمان‌ها و نهادها قرار گیرد.[