XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX معماری سازمانی کشوری (معماری امنیت ملی)چیست ؟ | مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی

معماری سازمانی کشوری (معماری امنیت ملی)چیست ؟

بسمه تعالی

 

معماری سازمانی کشوری (معماری امنیت ملی)چیست ؟

 

   سازمان های فعال درنظام جمهوري اسلامي ايران بعنوان بازوان اجرائی وحمايتی از انقلاب اسلامي و دست آوردهاي آن ، تسهیل کننده حرکت آحاد مختلف (افراد,گروه ها و..) درداخل وخارج مرزها وبویژه , ایجادارتباط وهمبستگی بین مسلمانان ومستضعفان جهان می باشند . حکومت اسلامی استقرار یافته درجغرافیای ایران درحال حاضربعنوان تنها ساختاربی بدیل مقابله با زیاده خواهی استكبار جهاني حرکت خویش رابرای نیل به اهداف  ادامه می دهد . بدیهی است برای ارتقاء توانمندي درارکان نظام اسلامی وبوجود آوردن آمادگی در برابر تهديدات و ايجاد قابليت هاي پيشگيرانه و بازدارنده درآن ها نيازمند معماري كلاني است كه با كمترين هزينه ما را به سمت اهداف مندرج در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران , آرمان هاي بلند امام راحل (ره) و مقام معظم رهبری (مدظله العالی)و برنامه بيست ساله کشور رهنمون سازد.

   از طرفي بايد در نظر داشت كه محیط تعاملی بین المللی وبازیگران آن بمشابه موجودات پيچيده اي هستند كه توصيف فني جنبه هاي مختلف سامانه های اطلاعاتيِ آنها نيازمندِ به كارگيري برنامه های خاصي می باشد كه معماري سازمانی کشوری ویامعماری امنیت ملی گفته مي شود. معماري سازماني کشوری ميتواند به منظور توصيف وضعيت موجود وتصویر وضعيت مطلوب به كار رود . معماري ساماني مواجه با سامانه ای هوشمندمی باشد كه اجزاء آن اغلب غير فيزيكي ، غيرقابل لمس  و مفهومي بوده و روابط حاكم بر آنها منبعث از روابط و فرهنگ هاي كاربردی و انساني است. عده ای بر این عقیده اند که «معماري سازماني کشوری» مجموعه اي است از ؛ نقشه هاي فني، نمودارها ، اطلاعات و مستنداتي كه به منظور تعريف ماموريت ها ، فناوري هاي مورد نيازو فرايندهاي انتقالي لازم برای راه اندازي فناوري هاي جديد در پاسخ به تغییرات محیطی بكار گرفته ميشود. بنابراین «معماري سازماني کشوری»  شامل معماري وضع موجود، معماري وضع مطلوب کشور و طرح انتقالي آن , برای جرکت از وضع موجود به مطلوب خواهدبود . در واقع معماری درهرسطح ورده چارچوبی برای تبیین، هماهنگی و همسو سازی کلیه فعالیت ها و عناصر سازمان در جهت نیل به اهداف راهبردی آن است. معمار سازمانی همانند دیگر معماران با بخش های مختلف سامانه درگیر می شود . به بیان دیگرمی توان معماری سازمانی را با مجموعه ای از مدل های بهم پیوسته و مرتبط نمایش داد که انتخاب بین انواع مدل های مناسب به عهده معمار خواهد بود. هدف ، استفاده از معماري براي حل پيچيدگي سامانه ها ، فرايندها و برنامه‌هاي نظام براي نشان دادن روابط بهم پيوسته آنها با افکار تصميم گيرندگان به شکل قابل فهم مي‌باشد به ترتیبی که مفاهیم آن ها درمقاطع زماني كه تصميمات اتخاذ مي‌شوند بطور مناسب مد نظر قرار گيرند . ازآنجائی که نخستین بار علم و هنر معماری در ساختمان سازی پدیدار شده است ، اغلب معماری را تنها مربوط به ساختمان می دانند، اما درحقیقت معماری در هر جایی که ترکیبی از علم وهنر و تجربه مورد استفاده قرار می گیرد ، وجود داشته و دارد. به همین دلیل در طراحی ساختمان ،کامپیوتر و تولید و توسعه نرم افزار و بویژه سازمان مفهوم معماری ضرورت دارد. معماری سازمانی را "علم و هنر برنامه ریزی ساخت و ساز یک سازمان" درسطوح مختلف نیز می نامند.. در معماری بکارگیری هنر بیشتر از علم است، اما بکارگیری علم نیز بهبود یافته است. درجمعبندی ازکاربرد واژه معماری می توان به این نتیجه رسید که معماری در هرزمانی موجودیت خواهدیافت که یک یا چندشرط از شروط ذیل در کلیت آن وجود داشته باشد:

  • گسترده بودن اقدام
  • پیچیده بودن موضوع
  • انعطاف پذیری درحرکت
  • ناشناخته بودن محیط
  • بلندمدت بودن هدف
  • فرابخشی بودن برنامه

با همین استدلال در صورتی که هراقدامی دارای هیچیک از شرایط بالا نباشد ، نیازی به معماری درآن وجود ندارد. اصطلاح معماري سازماني اولین بار توسط Delta Consulting معرفي شد و نخستین بار در کتاب معماري سازماني (طراحي‌ براي سازمان‌هاي درحال تغيير) مستندسازي شد.اين مفهوم همچنين در مقاله مروري کسب و کار‌هاروارد تحت عنوان مدير ارشد اجرايي بعنوان معمار سازمان و در اين کتاب، تغيير ناپيوسته کشف مي‌شود. دراصل می توان ادعا نمود که معماري بعنوان روشي براي حذف تکرار، افزايش کارايي و به حداکثر رساندن توزيع منابع براي افزايش اثربخشي مورد استفاده قرار می گيرد.

سوال هائی که در انتهای این بخش قابل طرح می باشد این است که:

1– آیاامنیت ملی دریک نظام دارای گستردگی می باشد ؟

2- آیاامنیت ملی در کشور دارای پیچیدگی خاصی است یااز ساختاری ساده ومعین برخورداراست؟

3-آیااامنیت ملی درنظام برای نیل به اهداف خود باید دارای انعطاف باشد؟

4-آیاامنیت ملی درنظام جمهوری اسلامی ایران درمسیرحرکت نیازبه عبور ازمحیط های ناشناخته دارد ویا مسیری شفاف را فراروی خویش خواهد داشت

5- آیاامنیت ملی درنظام جمهوری اسلامی باتوجه به اهداف وآرمان های بلندنیازمند برنامه ریزی کلان می باشد؟

6- آیاامنیت ملی نظام جمهوری اسلامی باتوجه به اهداف وآرمان های بلندنیازمند برنامه ریزی فرابخشی وهدایت کلیه منابع کشور برای نیل به اهداف عالیه خوددارد؟

7 - ....

اگر پاسخ به سوال های فوق دررابطه باامنیت ملی ضرورتدارد , پاسخ به آن ها چگونه محقق خواهدشد ؟

 

نادلر و همکاران، 1992

هوارد، 1992

نادلر و همکاران، 1995