(بررسی محیط پیرامونی)میز تخصصی

  1. - ایران با پیوستن به ابتکارجاده ابریشم مورد نظر چین، موقعیت جغرافیایی خود را به موقعیت ژئوپلیتیکی تبدیل خواهد کرد که سالهاست مترصد این رویداد  بوده است.
  2.  - ضرورت توجه هر چه بیشتر به این مقوله و ساماندهی مطالعات اقتصادی و تجاری و نیز استراتژیک بیش از هر زمان احساس می شود.
  3. – پیوستن ایران به مسیر جاده ابریشم تبعات مثبت اقتصادی و امنیتی برای کشورمان در پی خواهد داشت که در متن گزارش به تفصیل به آن پرداخته شده است.

درماه های اخیر مطالب زیادی در خصوص رویکرد روسیه در غرب آسیا  و به ویژه سوریه مطرح شده واین پرسش مطرح است که آیا تغییری در سیاست های روسیه در قبال منطقه و یا اوضاع بین المللی ایجاده شده است؟ با توجه به وضعیت اقتصادی روسیه و تحریم های اروپا و آمریکا، آیا این امکان برای روسیه فراهم است که همچنان به حضور در سوریه و رقابت تسلیحاتی با غرب ادامه دهد؟ و اینکه آیا فشارهای اقتصادی بر کرملین سبب تغییر در سیاست های منطقه ای و بین الملل روسیه خواهد شد؟

نقش رژیم صهیونیستی در جنگ سوریه ارتباط مستقیمی با نظم منطقه ای مطلوب این رژیم دارد. در واقع، رژیم صهیونیستی پرونده سوریه را در چارچوب سناریوهای کلان تر منطقه ای دنبال می کند و برای آن اهمیت قائل است. این امر بدین معنی است که رژیم صهیونیستی ناظر بر نگرانی های امنیتی محیطی و نزدیک کاملا متمایز از دیگر بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای در سوریه کنشگری می کند. 

تحولات کشورهای عربی غرب آسیا و شمال آفریقا که نتیجه آن، انحرافی بود که حامیان ساختار قبلی در این رویدادها پدید آوردند، داعش یک پیامد آن بود تا بیداری اسلامی را از مقصود نهایی خود که پایان دیکتاتوری های سرسپرده غرب بود به انحراف برده و کل منطقه غرب آسیا را درگیر خشونت سازمان یافته جدیدی بکند. این گروه تروریستی وضعیت امنیت جمهوری اسلامی ایران را در مرزهای جغرافیایی و سیاسی خود به عنوان امنیت سنتی و در مغز و قلب مردم به عنوان امنیت نرم با تهدید مواجه کرده است. ناامنی در کشورهای همسایه خواه ناخواه بر ایران نیز تاثیر می گذارد.

در حال حاضر بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول نهادهای ناظر بر FATF هستند و دو کشور عربستان و آرژانتین نیز عضو ناظر سازمان محسوب می‌شوند. برای فعالیت FATF شش حوزه کلی آمریکا، اروپا، اوراسیا، خاورمیانه و شمال آْفریقا، غرب و جنوب آفریقا و شرق آسیا تعریف‌شده است. FATF دارای نهادی جهت تلفیق گزارش‌های واصله از حوزه‌های فوق است و این نهاد با اتاق‌های بازرگانی صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی همکاری مستقیم دارد.

در خصوص رویکرد روابط روسیه عربستان نکات زیر حائز اهمیت است:

1- هردوکشورمنافع تاریخی دارند که هردو کشور را به سمت منافع مشترک سوق می دهند.

2- به دلایل تاریخی دو کشور چندان زمینه مناسبی برای ایجاد روابط وجود ندارد.

3- روسیه تمایلی به گسترش تنش های خود با عربستان ندارد (مانند یمن)

4- ایران نباید امیدی به حمایت روسیه از ایران در برابر عربستان داشته باشد.

5- روسیه تمایل و ورود به بحث های دینی ندارد، زیرا هراس از تحریک مسلمانان  کشورش دارد.

این نشست موفقیتی برای منافقین بوده که باید جدی گرفته شود. و با توجه به اینکه برابر اخبار واصله منافقین در غرب خصوصا  با عشایر عراق ارتباطهایی داشته اند و از آنها دعوت به همکاری نموده اند. در شرق نیز اخباری از حضور مستقیم شاهزاده های سعودی در منطقه و ارتباط با ساکنین مرزهای شرقی ایران وجود دارد که گویا در پی زمینه سازی اقدامات شومی در آینده می باشند.

یکی از مهم ترین چالش های فراروی کشورهای منطقه غرب آسیا، فقدان نظام امنیت منطقه ای قابل قبول برای کشورهای این حوزه می باشد. به اعتقاد کارشناسان امنیت منطقه ای، چالش های امنیتی جمهوری اسلامی ایران در محیط پیرامونی (غرب آسیا) سه تهدید عمده تروریسم و افراط گرایی؛ دولت های ضعیف و بحران اقتدار و قدرت های فرامنطقه ای می باشد. با این حال، وجود برخی پیش زمینه ها، از جمله پیشینه تاریخی، ذهنیت منفی و بی اعتمادی کشورهای منطقه نسبت به یکدیگر، اختلاف های ایدئولوژیک و همچنین حضور رژیم صهیونیستی در منطقه، از مهم ترین دلایل عدم شکل گیری نظام امنیت منطقه ای در این حوزه ژئوپلیتیک بیان گردیده است.

در تحلیل روابط دو جانبه ایران و انگلستان می‌بایست نکات زیر را لحاظ نمود:

  1. عدم تحلیل مسایل جاری بر اساس توجه صرف به تاریخ گذشته روابط
  2. توجه به تغییر در الگوی روابط میان کشورها در عصر حاضر

روابط دوجانبه ایران و بریتانیا در گذشته در چهار مقطع قطع شده است

  1. دوران محمدشاه به دلیل وابستگی زیاد ایران به روسیه
  2. دوران دکتر مصدق
  3. ماجرای سلمان رشدی

قطع روابط در سال 1390

انگلیس خود را قدرت جهانی می‌داند و منافع خود را جهانی تعریف می‌کند، لذا هدف خود را ایفای رهبری با مختصات انگلیسی می‌داند. پس از دوران جنگ سرد نیز با تغییر شرایط، تونی بلر نخست‌وزیر وقت بریتانیا اعلام کرد نقش و موقعیت انگلیس برجسته است و هرچند این کشور مانند آمریکا ابرقدرت نیست ولی مانند روسیه نیز قدرت درجه دوم محسوب نمی‌شود بلکه حد واسط این دو قرار می‌گیرد.

صفحه‌ها